Eetbare kerstversieringen voor de stal

Boodschappenlijstje
De materialen voor de kerstversieringen haal je niet bij een hobbyzaak of tuincentrum. Dit keer ga je naar de groenteman! Voedingsdeskundige Marc van den Top stelde een boodschappenlijst samen met veilige ingrediënten.

Welke kerstballen kies jij?
andijvie
apel
berkentakken (niet giftig, maar ze kunnen problemen geven bij dopingcontroles: de takken bevatten fenolen)
boerenkool
broccoli
brood(jes) in verschillende vormen gebakken.
groene kool
hooi
komkommer
luzerne
maïskolf of stukjes.
paprika
peer
peterselie
prei
radijs
rode kool
savooiekool
selderij
spitskool
stro van tarwe, gerst of haver. Gebruik géén roggestro of triticalestro!
suikerklontjes
witlof
witte kool
wortelen (zonder lof, want dat verlept snel)
zeewier (intact)

Let op: voorkom slokdarmverstoppingen en gebruik géén kleine appeltjes of peren. Voer de koolsoorten uit de krans niet in grote hoeveelheden aan je paard. Gebruik géén steenvruchten zoals kersen, abrikozen, perziken of pruimen. Met zachte fruit-, en groentesoorten, zoals bananen en tomaten,
krijg je al gauw een kliedertroep. Laat die maar thuis. Paddestoelen zijn reuze sfeervol, maar de veiligheid is onduidelijk. Niet gebruiken dus. Bonen, knollen en bieten horen ook niet in de eetbare versiering thuis. Niet alle soorten sparren- en dennenbomen zijn onschadelijk voor je paard. Er zijn giftige exemplaren. Neem geen risico’s! Gebruik geen kersttakken of bomen op stal.

Kerstkrans

 

 

 

 

 

 

De benodigdheden
Koop een kant-en-klare strokrans of maak er zelf één. Hoe groot moet die zijn? Marjolanda Tuller gebruikt een krans van een halve meter doorsnee. Ze houdt van groot. Kies dan je favoriete ingrediënten uit het boodschappenlijstje van Marc van den Top. In het voorbeeld sieren appels, peren, paprika’s, radijsjes en rodekool de krans. Het kerstgroen bestaat uit boerenkool en groene kool. Leg tonkinstokken klaar om zwaardere groentes en fruitsoorten vast te zetten, satéprikkers voor de lichte, of stukjes berkentak. Tonkinstokken haal je bij de bloemisterij of het uincentrum. Met een snoeischaar kun je ze op maat knippen.

De werkwijze
Bekleed de krans eerst met groen. Marjolanda gebruikt hiervoor bladeren boerenkool en groene kool. Ze legt ze om en om op de krans tot het stro is bedekt. Ze maakt de bladeren niet vast. Ze blijven er los op liggen. Pak nu de stokken, prikkers of stukjes berkentak en steek ze door het groen,  diep in het stro. Laat een uiteinde van enkele centimeters boven de kool uitsteken. Neem nu een stuk fruit of groente en prik die op het uiteinde van de stok. En dat is alles wat je moet doen! Net zo lang tot de hele krans goed vol is. Stokken in het stro prikken en er groente of fruit opzetten. Het groen zit klem onder al het lekkers en blijft automatisch op de plaats zitten. Houd het gat in het midden vrij. Als de krans helemaal vol is, kun je nog wat plukjes hooi tussen de
groente en het fruit klemmen.

Tips
De clou van dit kunstwerk: „Gebruik vooral veel groente en fruit! Daarmee krijg je het gewenste spectaculaire effect. En de opstelling mag best wat rommelig zijn”, zegt Marjolanda. „Speel met de ingrediënten.” Leg de ene paprika bijvoorbeeld op de zijkant en zet de andere rechtop. Met peren en appels werkt het net zo. „De radijsjes heb ik in kleine bosjes gebruikt. Eén radijs is te klein voor zo’n grote krans.” Steek de radijsjes niet op prikkers, maar klem ze tussen en met de steeltjes onder andere groentes en fruit. „Knip het loof eraf. Dat verlept te snel.” Een rode kool wordt door de bloemist in plakken gesneden. Her en der legt ze een plak op het groen, steekt daar een stok door en prikt dan fruit of groente op het uiteinde van de stok. „Durf te stapelen!” Hang het kunstwerk voorzichtig op met een ruw stuk touw van natuurlijk materiaal. Zoek een stevig stuk,
want de krans weegt uiteindelijk behoorlijk zwaar.

Kerststuk

 

 

 

 

 

 

 

 

Technisch wat lastiger is het kerststuk. Dit vormt een grotere uitdaging. „Je hebt er een goed ruimtelijk inzicht voor nodig.” Neem er rustig de tijd voor. De benodigdheden Een stevige pot of vaas vormt de voet van je kunstwerk. Heb je voor de krans geen tonkinstokken gebruikt, dan zul je ze alsnog moeten aanschaffen. Met satéprikkers of takjes red je het nu echt niet. Haal ook de lijst met ingrediënten er nog eens bij. Marjolanda heeft voornamelijk groene materialen gebruikt.
Het stuk krijgt een behoorlijk formaat, dus kies grote groente- en fruitsoorten. Ze hebt sowieso zes of groene kolen nodig om het kunstwerk uit het voorbeeld ‘body’ te geven. Een extra groene kool vervangt oase. Zoek dus een pot of vaas met koolformaat.

Werkwijze
Klem één groene kool stevig in de vaas of pot en duw het door tot het nog een klein stukje boven de rand uitsteekt. Pak nu de overgebleven zes groene kolen en steek drie tonkinstokken in elke onderkant. Steek ze in de kool in de vaas. „Ik heb voor dit stuk gekozen voor een ronde vorm”, legt Marjolanda uit. Met de kolen geef je deze halve bolvorm aan. Zij vormen het geraamte. Verdeel ze dus goed. Zorg dat ze nog zo’n vijftien tot twintig centimeters boven de vaas blijven uitsteken. Wanneer je de kolen hebt verdeeld, kun je de boel gaan versieren met andere groente. „Werk van groot naar klein!” Marjolanda pakt dus eerst broccolistruikjes en dan pas witlof en halve komkommers. Elke groente wordt aan de kool in de vaas bevestigd met een tonkinstok. „Het aantal stokken hangt af van het gewicht van de groente.” Ook preien worden aan het kunstwerk toegevoegd. Het merendeel van het loof is eraf geknipt zodat het binnen de bolvorm past. Ook appels worden in de versiering verwerkt. Groene appels. „Ik heb bewust groene fruitsoorten gekozen. Op die manier wilde ik een verstild effect creëren.” Kleur komt van een gevierendeelde rode en witte kool. Kleine openingen worden opgevuld met bladeren groene kool en boerenkool. Vooral de krullende bladeren van boerenkool blijken een dankbaar materiaal. „Het vult enorm op en het kost bijna niets!” De bladeren worden niet vastgezet, maar gewoon op de vastgeprikte groente gelegd. Ook nu moet je durven stapelen. Maak de bol helemaal vol en dicht en geniet dan van het resultaat.

Tips
„De vorm is het moeilijkste, zeker in het begin. Je moet echt ruimtelijk denken.” Binnen de bolvorm kun je overigens nog wel variëren met diepte. Sommige groente- of fruitsoorten staan verder van de kool in de  vaas dan andere. Dat maakt het geheel wat losser. De materialen steken bij deze versiering wel allemaal recht omhoog. Appels en peren liggen dus niet op hun zij zoals bij de krans. Het effect hangt af van de weelderigheid. Met zuinigheid kom je niet ver. „Ik wil een rijk kerststuk. Veertig euro aan groente en fruit ben je dan voor een groot stuk zo kwijt.” Geef je versieringen een koel plaatsje, dan blijven ze langer mooi!

Met dank aan Manege Stal de Eik in Holten voor de goede zorgen, de stallen en het uitlenen van modelpaard Miep.