Mestonderzoek

Mestonderzoek belangrijk in de strijd tegen maagdarmwormen

Maagdarmwormen kunnen de gezondheid van een paard flink schaden. Vrijwel iedere paardenhouder weet dat en geeft zijn paard uit voorzorg regelmatig een wormspuit. Nieuwe inzichten hebben aangetoond dat dat wellicht geen goede aanpak is. Een gerichte bestrijding na mestonderzoek is effectiever en kan kostenbesparend zijn.

Er zijn verschillende soorten wormen die schadelijk zijn voor een paard. Sommige daarvan hebben larven die zich kunnen inkapselen in de darmwand. Ze zijn daar slecht te bereiken met ontwormingsmiddelen en kunnen lang overleven. Er zijn ook soorten waarvan de larven zich een weg banen naar de hartslagader, waar ze schade aanrichten. Parasieten zijn een steeds groter probleem geworden sinds de mens paarden is gaan houden. Dat komt omdat we veel dieren op een relatief kleine plek onderbrengen, waar ze elkaar besmetten. Slechts een klein deel van de wormen, larven en eitjes bevindt zich in het paard. Het overgrote deel zit ’s zomers in de wei!

Het is dus niet voldoende om alleen het paard te behandelen. Bij ziekte veroorzaakt door kleine strongyliden kan een paard mager en lusteloos worden en de vacht dof. Soms is sprake van een opgezette buik, diarree of koliek. In ernstige gevallen kunnen kleine strongyliden zelfs dodelijk zijn. Met name jonge, ziekelijke of oudere dieren zijn kwetsbaar.

Eenvoudig

Steeds vaker blijken wormen ongevoelig (resistent) voor de gebruikte middelen. Om uitbreiding van deze resistentie te voorkomen, is het belangrijk om alleen te ontwormen als daar aanleiding toe is. Mestonderzoek is een belangrijk hulpmiddel om te bepalen of bestrijding noodzakelijk is en zo ja, met welk middel. U kunt eenvoudig mestonderzoek doen met het GD Horse care gezondheidspakket. Dit pakket bevat alle materialen die u nodig hebt voor het onderzoek en een duidelijke handleiding. Op de website www.gd-horsecare.nl vindt u meer informatie.

Het nemen en insturen van een mestmonster is eenvoudig. Verzamel ongeveer een handvol verse mest van het paard dat moet worden onderzocht. Stop dit in een plastic zak, doe daar tegen het lekken een tweede zak omheen en stuur dit met het inzendformulier uit het GD Horse care gezondheidspakket naar de GD. In het laboratorium van de GD worden de wormeieren geteld. Dat levert een aantal eitjes per gram mest op, de zogenaamde EPG-uitslag. Binnen een week ontvangt u een brief met de uitslag, met daarop het testresultaat per wormsoort.

Welk middel?

Het is verstandig om met de uitslag van het mestonderzoek naar de eigen dierenarts te gaan voor een advies op maat. Welk middel is bijvoorbeeld het beste? Sommige wormen reageren wel op het ene werkzame product, maar niet op het andere. Benzimidazolen als bestrijdingsmiddel werken nog nauwelijks tegen de kleine strongyliden. Pyrantel werkt tegen volwassen kleine strongyliden, al is er in Nederland ook resistentie tegen deze stof. Pasta’s en pillen met ivermectine en moxidectine pakken ook de larven en in enige mate de ingekapselde larven van de kleine strongyliden aan. Zomaar ontwormingsmiddelen toedienen uit voorzorg kost onnodig veel geld en werkt resistentie in de hand. Ook knoeien bij het toedienen of een te lage dosis vergroot de kans op resistentie. Dat gebeurt in de praktijk snel. Paarden spugen soms een deel van de pasta uit. Bovendien vinden eigenaren het vaak lastig om het juiste gewicht van hun paard in te schatten. Door onvolledige toediening blijft een deel van de wormen zitten en ontstaat gewenning aan het middel. Zo blijven uiteindelijk alleen parasieten over die ongevoelig zijn voor alle bestrijdingsmiddelen.

Weidemanagement

Door de manier waarop paarden in Nederland worden gehouden, komen ze allemaal wel in aanraking met wormen. Dat is niet erg, een gezond volwassen paard heeft een bepaalde mate van weerstand opgebouwd. Alleen bij een ernstige besmetting ontstaan problemen. Het is daarom belangrijk om jonge paarden te beschermen tegen massale opname van larven. Dat betekent niet alleen een gerichte bestrijding als is aangetoond dat paarden eitjes uitscheiden, maar bijvoorbeeld ook een goed weidemanagement

Mestonderzoek is een nuttig middel in de strijd tegen wormen bij paarden. Het toont overigens niet aan of een paard wormen heeft, maar of deze wormen eitjes uitscheiden. Als er geen eitjes worden uitgescheiden, is bestrijding niet direct noodzakelijk. Een paar wormen zorgen ervoor dat de weerstand van een paard wordt opgebouwd en onderhouden. Worden er echter wel veel eitjes gevonden in de mest, dan is bestrijding wel noodzakelijk om te voorkomen dat andere paarden grote aantallen larven van de weide opnemen en ook besmet raken. Aanpak van de leefomgeving is dan dus noodzakelijk, bijvoorbeeld regelmatig mest ruimen uit weiland en paddock. Op de vraag hoe vaak mestonderzoek moet worden herhaald, is geen standaard antwoord. Het hangt van de bedrijfsvoering af, het weidebeleid, de aanwezigheid van jonge paarden en of er besmetting is aangetoond. Iedere vier tot zes weken is een veilige optie en dan met name net voor en in het weideseizoen, dus de maanden april, juni en augustus. Het is verstandig om hierover te overleggen met de dierenarts.