Stappenplan tegen boosheid tijdens paardrijden

Een oefening lukt niet en je weet niet waarom. Het paard doet niet wat je wilt. Frustratie! Natuurlijk weet je diep van binnen ook wel dat boosheid alleen maar ontaardt in stoeien met je paard en dat lost zeker niets op. Je kunt stoppen met de training en je paard op stal zetten, dat is verstandiger dan doormodderen en het vertrouwen van je paard verliezen. Sanne Beijerman heeft een andere oplossing. „Belangrijk is dat je genoeg kennis in huis hebt om het euvel te verhelpen of iemand kunt raadplegen die dat heeft. Een training moet er op gericht zijn dat je voor jezelf kunt zeggen: okay, dít mankeert er aan mijn rijden en déze oplossing pas ik toe om daar wat aan te doen. Zodra je niet wéét waarom iets niet lukt, wordt het moeilijk. Dan kun je dus ook geen oplossing aandragen, laat staan iets uitproberen. Zo iemand schiet van onmacht vaak in emotie en dat leidt tot boosheid.”

Spiegel

Iemand die boos is denkt vaak dat een paard expres niet meewerkt. „Dat is natuurlijk onzin. Een paard doet niet iets om jou te pesten, zo zitten ze niet in elkaar. Er wordt wel eens gezegd dat een paard zijn werk probeert te ontduiken, maar daar wil ik ook niet aan. Heb je een heet of juist een flegmatiek paard, dan is het aan jou om oplossingen te zoeken.”

Ruiters die hun geduld verliezen zijn op dat moment vaak te resultaatgericht. Ze verliezen het totale proces uit het oog. Misschien wel omdat ze dat weekend op concours moeten en dus te verbeten daarmee bezig zijn. „Als je de totale training in je achterhoofd houdt, kun je beter relativeren. Doet hij het vandaag iets minder? Dan ga je even iets anders met hem doen. Ga na waarom een paard zo reageert als hij doet.Vaak is het ook niet het gedrag van het paard dat irritatie opwekt, maar de stemming waarin de ruiter verkeert. Een ruiter moet inspringen op wat het paard die dag aanbiedt en niet andersom. Het is een denkfout dat een paard expres vervelend is als jij moe bent of weinig tijd hebt. Hij reageert gewoon op jouw stemming.”

Positief

Voel je boosheid opkomen, dan kun je het stappenplan van Sanne Beijerman hanteren. Wat houdt dat in? „Stap niet af, maar onderbreek de training bewust door aan een lange teugel te gaan stappen. Probeer even te ontspannen, voor zover dat gaat, en weer op nul te beginnen. Dan ga je bedenken wat er wel goed gaat. Het maakt niet uit wat het is, als het maar iets positiefs is. Heb je een slome die steeds wegspringt? Dan is het dus goed dat hij die dag niet zo lui is. Dat positieve punt wil je behouden. Hou dat in je hoofd. Vervolgens zoek je één ding uit dat niet goed gaat. Dat kan een oefening zijn die niet lukt of een plek waar een paard steeds schrikt. Maar kies één ding, niet meer tegelijk. Probeer het uiteen te rafelen.

Focus even op één ding en probeer dat aan te pakken. Denk niet van: hij wil ook niet nageven en hij pakt links vast en dit en dat is ook nog fout. Het is moeilijk om dat allemaal uit te schakelen, maar dwing jezelf daartoe en ga een concrete oplossing verzinnen hoe je dat ene gaat aanpakken. Neem bijvoorbeeld die schrikplek. Bedenk dat je daar in stap met veel stelling langs gaat proberen te rijden en als het goed gaat hetzelfde in draf. Hou dat tien minuten vol en kijk dan of het effect heeft gehad. Zo niet, dan moet je een andere oplossing verzinnen en het weer proberen. Zo ja, ga terug naar de uitgangspositie en pak het volgende probleem aan.”

Ontspanning

Het stappenplan is gebaseerd op rationeel en analytisch nadenken en handelen. Het werkt uitstekend, maar als je ermee begint, is het wel moeilijk om het in je eentje zo keurig uit te voeren en niet weer in oude fouten te vallen. Het gaat makkelijker met iemand erbij die je op het juiste spoor houdt. Het einddoel moet zijn dat je, voordat de spanning toeslaat, al weet dat die irritatie niet functioneel is en dat je dus oplossingsgericht bezig gaat.

Irritatie die in het rijden sluipt, heeft ook effect op de lichaamshouding van een ruiter. De één zakt in elkaar, de ander gaat juist strak zitten of met veel teugeldruk rijden. En er zijn nog talloze houdingsfouten die optreden bij stress en die veel invloed hebben op het paard. Het is goed om daar bewust van te zijn en iets aan te doen als je boos dreigt te worden. „Bij iemand die daar veel last van heeft, adviseer ik wel om ademhalings- en ontspanningstechnieken te leren los van het paard.Yoga is een goed hulpmiddel, maar bijvoorbeeld ook biofeedback. Dat laatste heeft te maken met de afstemming van de ademhaling en de hartslag. Die samenhang raakt verstoord door spanning en je kunt leren om dat weer in relatie te brengen. Door je te concentreren op je ademhaling te paard kun je tot lichamelijke ontspanning komen.”

Afmelden

Een paard kan niet praten, dus hij gebruikt altijd al lichaamstaal om zich te uiten. Vandaar dat hij een fijngevoelige radar heeft voor onze stemmingen. „Ben je moe of geïrriteerd en wil je beslist trainen, dan is er eigenlijk maar één manier: neem jezelf bewust voor om wat minder te doen. Dan maar geen optimale training. Gun het jezelf dat je die dag niet het onderste uit de kan haalt. Doe bijvoorbeeld alleen lang en laag werk. Het is niet erg dat de lat een keer niet zo hoog ligt. Laat je niet opjagen, omdat je je hebt opgegeven voor een wedstrijd. Heb je echt te weinig tijd gehad om goed te trainen, meld je dan af. Ga gewoon niet als je je niet optimaal hebt kunnen voorbereiden. Tenzij je bewust het concours als een stukje training kunt zien en er die keer niet heen gaat om te winnen. Maar als je dat mentaal niet aankunt, voorkom dan irritatie door niet te gaan.”

Stappenplan tegen boosheid
1. Ga stappen en ‘reset’ jezelf terug naar nul
2. Bedenk wat wél goed ging en houd dat positieve punt vast
3. Zoek één ding uit dat niet goed ging en bedenk een oplossing
4. Probeer dat tien minuten uit
5. Niet verholpen? Bedenk een nieuwe oplossing en probeer dat uit
6. Opgelost? Ga terug naar stap 1 en pak het volgende probleem aan.

Meer weten? Kijk op www.sannebeijerman.nl

Dit artikel verscheen in Bit 141.